ULUSLARARASI BARIŞI KORUMA OPERASYONLARI
Birleşmiş Milletler'in (BM) 51 kurucu üyesinden biri olan Türkiye, BM Yasası'nda belirlenen amaç ve ilkeleri korumak ve yüceltmek için küresel ve bölgesel alanda çaba sarf etmektedir. Yarım asırlık BM tarihi boyunca barış ve güvenliğin korunması ve sosyoekonomik alanlarda tüm insanlığın daha da iyiye gitmesi için sarf edilen çabaları destekleyen Türkiye, BM Barış Güçleri'ne ve BM barışı koruma faaliyetlerine önemli katkılarda bulunmuş ve bulunmaya devam etmektedir.
Uzun vadeli istikrarın anahtarının sürdürülebilir kalkınma olduğuna inanan Türkiye, ulusal çıkarları ile uluslararası hak ve yükümlülükleri uyarınca; bölgesel ve küresel alanda ortaya çıkan çatışmaların önlenmesi ya da önlenememesi halinde uluslararası hukuk ve BM Şartında yer alan ilkeler çerçevesinde söz konusu çatışmaların kısa sürede sona erdirilerek kalıcı ve adil barışın bir an önce kurulması, diyalog ve işbirliğinin geliştirilmesi, kriz yönetimi ve barışı destekleme operasyonları kapsamındaki uluslararası faaliyetlere aktif olarak katkı sağlamaktadır.
Türkiye’nin Uluslararası Barışı Koruma Operasyonlarına Katkısının Hukuki Boyutu
Birleşmiş Milletler, uluslararası barış ve güvenliğe bir tehdit vaki olduğu takdirde derhal barış gücü harekâtı düzenleyebilme kapasitesine erişmek üzere BM Hazır Barış Gücü Düzenlemeleri Sistemi'nin (United Nations Standby Arrangements System) kurulmasını öngörmüştür.
Türkiye, Mayıs 1997'de anılan Sistem'e bir tabur görev kuvveti tahsis etmek suretiyle katılacağını, Ocak 1999'da İçişleri Bakanlığımızın da 100 kişilik bir güçle anılan Sistem'e katkıda bulunabileceğini BM Yazmanlığı'na bildirmiştir.
İLK ASKERİ KATILIM
Ülkemiz, Kore Savaşı'ndan bu yana uluslararası barışı koruma çabalarına özverili ve somut katkılarda bulunmaktadır. Türkiye, 1950’de Kore Savaşı’na 4500 askerden oluşan tugay seviyesinde bir birlikle katılmış ve bugüne kadar muhtelif bölgelerde icra edilen barışı destekleme operasyonlarına toplam 10.000’den fazla askeri personelin yanı sıra farklı boyutta hava ve deniz destek unsurlarıyla katkıda bulunmuştur.
İLK SİVİL POLİS KATILIMI
Ülkemiz, barışı koruma görevlerinde önemli rol oynayan polis görevlerine dikkate değer katkılarda bulunmaktadır. Bu katkı 1996 yılında başlamış olup, bugüne kadar uluslararası misyonlarda toplam 1148 polis görevlendirmesi yapılmıştır.
13 Aralık 1995 tarihinde yürürlüğe giren Dayton Barış Antlaşması sonrası barışı korumak amacıyla Bosna-Hersek’te uluslar arası bir askeri güç (SFOR) ve uluslar arası bir Polis Görev Gücü oluşturulması kararlaştırılmıştır. Bosna-Hersek’te hukukun üstünlüğünün tesisi, Emniyet unsurlarının faaliyetlerinin gözlenmesi gibi amaçlarla bu ülkede BM Güvenlik Konseyinin 1995 tarih ve 1031 sayılı kararıyla BM Sivil Polis Görev Gücü (IPTF) kurulmuştur. Emniyet Teşkilatından 30 personel 1996 tarihinde ilk olarak anılan görev gücüne katkı sağlamaya başlamıştır.
Son on yılda dünya çapındaki ani ve süratli değişikliklere paralel olarak, çok uluslu barışı destekleme operasyonlarının sayısında meydana gelen artış çerçevesinde, Türkiye’nin de bu tür faaliyetlere katkısı aynı paralelde artmıştır. Türkiye, hâlihazırda gerek BM tarafından gerek NATO, AB, AGİT gibi uluslar arası kuruluşlar tarafından icra edilen barışı koruma harekâtlarına asker ve sivil polis katkısında bulunmakta, ayrıca lojistik destek sağlamaktadır. Bu itibarla, Türkiye Dünyada BM barışı koruma misyonlarına en fazla sivil polis katkısı sağlayan ülkeler arasında yer almaktadır.
BM BARIŞI KORUMA MİSYONLARI
Toplam 60 Barışı koruma misyonu oluşturulmuş bunlardan 43 misyon görev emrini tamamlayarak sona ermiştir.
BM nin hali hazırda 5 kıtada 17 misyonu devam etmekte olup bu misyonlar şunlardır;
1. UNMOGIB UN Military Observer Group in İndia and Pakistan
2. UNTSO UN Truce Supervision Organization
3. UNFICYP UN Peacekeeping Force in Cyprus
4. UNDOF UN Disengagement Observer Force
5. UNIFIL UN Interim Force in Lebanon
6. MINURSO UN Mission for the Referendum in Western Sahara
7. UNOMIG UN Observer Mission in Georgia
8. UNMIK UN Interim Administration Mission in Kosovo
9. MONUC UN Organization Mission in the Dem. Rep. of the Congo
10. UNMEE UN Mission in Ethiopia and Eritrea
11. UNMIL UN Mission in Liberia
12. UNOCI UN Operation in Côte d'Ivoire
13. MINUSTAH UN Stabilization Mission in Haiti
14. ONUB UN Operation in Burundi
15. UNMIS UN Mission in the Sudan
16. UNMISET UN Mission of Support in East Timor
17. UNAMSIL UN Mission in Sierra Leone
TÜRK POLİSİNİN GÖREV YAPTIĞI BM MİSYONLARI
Teşkilatımızın 1996 yılında ilk olarak BM Barış Koruma Misyonlarına katkısıyla birlikte, 2000–2006 yılları arasında görevli sayısı artırılmış bu bağlamda teşkilatımız, savunma ve güvenlik sorumluluk alanlarında BM misyonlarında aktif olarak görevler üstlenmeye başlamıştır. BM nin hali hazırda devam etmekte olan 9 misyona Teşkilatımız destek sağlamaktadır
Bugün Türk Polisi;
1- Kosova Misyonu Polis Görev Gücü (UNMIK-CIVPOL)
2- Liberya Misyonu (UNMIL)
3- Doğu Timor Destek Misyonu (UNMISET)
4- Kongo Gözlem Heyeti Sivil Polis Misyonu (MONUC - CIVPOL)
5- Sierra Leone Misyonu (UNAMSIL)
6- Haiti İstikrar Misyonu (MINUSTAH)
7- Fildişi Sahilleri Operasyonu (UNOCI)
8- Sudan Misyonu (UNMIS)
9- Burundi Misyonu (ONUB)
Ülkemizin dünyanın farklı ülkelerinde her geçen gün artan BM Barış Koruma Misyonlarına ve diğer güvenlikle ilgili görevlere katkı sağlaması, küresel alanda oluşturulan güvenlik çalışmalarına ve barışı koruma misyonlarına katkımızın bir göstergesidir.
KOSOVA
|
KONU
|
AÇIKLAMA |
|
MİSYONUN ADI |
BM KOSOVA (UNMIK)MİSYONU |
|
MİSYONUN KURULUŞ TARİHİ: |
10 Haziran 1999 |
|
TÜRK POLİSİNİN MİSYONDA GÖREVE BAŞLAMA TARİHİ: |
28 Ağustos 1999 |
DOĞU TİMOR MİSYONU
|
KONU |
AÇIKLAMA |
|
MİSYONUN ADI |
BM DOĞU TİMOR (UNMISET) MİSYONU |
|
MİSYONUN KURULUŞ TARİHİ:
|
11 Haziran 1999 |
|
TÜRK POLİSİNİN MİSYONDA GÖREVE BAŞLAMA TARİHİ: |
16 Mayıs 2000 |
FİLDİŞİ SAHİLLERİ MİSYONU
|
KONU |
AÇIKLAMA |
|
MİSYONUN ADI
|
BM FİLDİŞİ SAHİLLERİ (UNOCI) MİSYONU |
|
MİSYONUN KURULUŞ TARİHİ:
|
04 Nisan 2004
|
|
TÜRK POLİSİNİN MİSYONDA GÖREVE BAŞLAMA TARİHİ:
|
09 Mayıs 2004 |
HAİTİ MİSYONU
|
KONU |
AÇIKLAMA |
|
MİSYONUN ADI
|
BM HAİTİ (MINUSTAH) MİSYONU
|
|
MİSYONUN KURULUŞ TARİHİ:
|
11 Ekim 1991
|
|
TÜRK POLİSİNİN MİSYONDA GÖREVE BAŞLAMA TARİHİ:
|
09 Mayıs 2004 |
KONGO MİSYONU
|
KONU |
AÇIKLAMA |
|
MİSYONUN ADI
|
BM KONGO (MONUC) MİSYONU
|
|
MİSYONUN KURULUŞ TARİHİ:
|
13 Temmuz 1960
|
|
TÜRK POLİSİNİN MİSYONDA GÖREVE BAŞLAMA TARİHİ:
|
10 Temmuz 2002 |
LİBERYA MİSYONU
|
KONU |
AÇIKLAMA |
|
MİSYONUN ADI
|
BM LİBERYA (UNMIL) MİSYONU
|
|
MİSYONUN KURULUŞ TARİHİ:
|
07 Mayıs 2003
|
|
TÜRK POLİSİNİN MİSYONDA GÖREVE BAŞLAMA TARİHİ:
|
05 Kasım 2003 |
BM SİERRA LEONE MİSYONU
|
KONU |
AÇIKLAMA |
|
MİSYONUN ADI
|
BM SİERRA LEONE (UNAMSIL) MİSYONU |
|
MİSYONUN KURULUŞ TARİHİ:
|
22 Ekim 1999 |
|
TÜRK POLİSİNİN MİSYONDA GÖREVE BAŞLAMA TARİHİ:
|
06 Mart 2003 |
SUDAN MİSYONU
|
KONU |
AÇIKLAMA |
|
MİSYONUN ADI
|
BM SUDAN (UNMIS) MİSYONU
|
|
MİSYONUN KURULUŞ TARİHİ:
|
11 Haziran 2004 |
|
TÜRK POLİSİNİN MİSYONDA GÖREVE BAŞLAMA TARİHİ: |
29 Ekim 2005 |